Czym różnią się szydełka z metalu, bambusa i tworzywa?

Osoba, która dopiero zaczyna szydełkować, dość szybko zauważa, że w szufladzie leży kilka narzędzi o podobnym wyglądzie, a każde pracuje inaczej. Jedno ślizga się po włóczce aż za dobrze, drugie przytrzymuje oczka, a trzecie po godzinie robótki zaczyna uwierać w dłoń. Właśnie dlatego szydełka warto traktować jak osobne narzędzia, a nie wymienne patyczki z haczykiem na końcu. Poniżej opisano, czym różnią się popularne materiały i rozmiary oraz co faktycznie zmienia się w pracy nad konkretnymi projektami.

Jak materiał wpływa na pracę z włóczką?

Przy pierwszych próbach większość osób sięga po to, co akurat leży w pudełku po babci, i dopiero później zauważa różnice. Materiał decyduje o tym, jak szybko oczko przesuwa się po trzonku, jak narzędzie leży w dłoni i czy po kilku godzinach pracy nadgarstek nadal jest rozluźniony.

Szydełka aluminiowe i stalowe są gładkie, więc oczka przesuwają się po nich szybko. Dobrze radzą sobie z wełną i bawełną o średniej grubości, a robótka rośnie na nich w równym tempie. Mają jednak jedną wadę, którą szybko poczuje każdy, kto pracuje w chłodnym pomieszczeniu: metal długo trzyma temperaturę otoczenia i bywa nieprzyjemnie zimny w dłoni.

Bambus jest cieplejszy w dotyku i lekko szorstki, dlatego przytrzymuje śliskie włóczki, na przykład wiskozowe albo jedwabiste. Ma też swoje ograniczenia, bo cienkie bambusowe narzędzia potrafią się wygiąć albo pęknąć, jeśli ktoś mocno ciągnie za nić. Szydełka z tworzywa sztucznego są lekkie i tanie, a w grubych rozmiarach często wygodniejsze od metalowych, ponieważ nie obciążają ręki.

Jakie grubości pasują do różnych włóczek?

Na etykiecie każdej włóczki producent podaje zalecany rozmiar narzędzia, i warto traktować tę informację jako punkt wyjścia, a nie sztywną regułę. Tak samo jak w dzierganiu na drutach, sposób pracy jest indywidualny: jedna osoba robi oczka ciaśniej, druga luźniej, więc ten sam rozmiar da dwa różne efekty. Poniższa tabela pokazuje wartości orientacyjne, które pomagają ocenić, od czego zacząć próby.

Warto pamiętać, że przy robótkach, które mają trzymać kształt, na przykład przy maskotkach, często sięga się po rozmiar mniejszy niż podany na etykiecie. Dzięki temu dzianina jest gęsta i nie prześwituje wypełnienie.

Na co zwrócić uwagę w kształcie główki i uchwycie?

Sama grubość i materiał to dopiero połowa sprawy, bo duże znaczenie ma także kształt końcówki. Szydełko z ostrą, mocno wysuniętą główką łatwo wchodzi w gęste oczka, ale przy mało skręconej wełnie potrafi rozdzielić włókna. Główka bardziej zaokrąglona jest łagodniejsza dla włóczki i chętniej ją prowadzi, choć wymaga czasem odrobiny cierpliwości przy ciasnych splotach.

Warto też przyjrzeć się uchwytowi. Przy dłuższej pracy pomagają szydełka z gumową lub silikonową rączką, ponieważ rozkładają nacisk na dłoń. Przed zakupem dobrze sprawdzić następujące rzeczy:

• czy trzonek jest wygładzony i nie zahacza o włókna;
• czy miejsce na kciuk leży wygodnie w ręku, a nie wrzyna się w skórę;
• czy długość narzędzia pasuje do sposobu chwytania, ołówkowego lub nożowego;
• czy rozmiar jest wyraźnie oznaczony i nie ściera się po kilku tygodniach.

Trzy sytuacje z praktyki, czyli co sprawdza się w konkretnych projektach

Najłatwiej zrozumieć różnice na przykładach, dlatego warto spojrzeć na kilka typowych robótek. Pierwsza to amigurumi z cienkiej bawełny. W takiej pracy dobrze sprawdza się metalowe szydełko w rozmiarze około 2,0-2,5 mm, ponieważ pozwala utrzymać dużą gęstość oczek i nie męczy ręki, gdy robótka składa się z małych elementów.

Druga sytuacja to miękki szal z grubszej wełny. Tutaj wygodniejsze bywa szydełko bambusowe w rozmiarze 5,0-6,0 mm, bo lekko przytrzymuje oczka i nie ucieka z nich przy szybszej pracy. Trzecia to koronkowa serwetka z cienkiej nici, przy której trzeba mieć narzędzie stalowe o grubości poniżej 1,5 mm. Przy bardzo cienkich nitkach liczy się precyzja końcówki, a nie wygodny uchwyt, dlatego wiele osób dokupuje do nich cienką rączkę, którą nakłada na trzonek.

Jak zadbać o narzędzia, żeby służyły długo?

Szydełka nie wymagają skomplikowanej pielęgnacji, ale kilka drobnych nawyków wyraźnie wydłuża ich życie. Metalowe warto czasem przetrzeć suchą szmatką, bo ślady po wilgotnych dłoniach potrafią z czasem zmatowić powierzchnię. Bambusowe najlepiej trzymać z dala od kaloryferów, ponieważ wysychające drewno łatwiej pęka. Porysowaną lub zadziorną końcówkę można delikatnie wygładzić drobnym papierem ściernym, choć przy mocnych uszkodzeniach zwykle lepiej kupić nowe narzędzie.

Na koniec przydaje się prosty plan, który pozwala poznać własne preferencje bez wydawania dużej kwoty:

1. Kupić jedno szydełko metalowe i jedno bambusowe w tym samym rozmiarze.
2. Zrobić z tej samej włóczki dwie próbki o wymiarach około 10 na 10 cm.
3. Porównać, które narzędzie lepiej leży w dłoni i które daje równiejsze oczka.
4. Dopiero potem uzupełniać zestaw o kolejne rozmiary.

Najlepszy zestaw to taki, który powstaje stopniowo, pod konkretne projekty, a nie gotowy komplet kupiony na zapas. Po kilku robótkach okaże się, że z pięknego pudełka na co dzień używa się dwóch lub trzech rozmiarów, a to właśnie ich warto mieć w kilku wersjach materiałowych.

Szydełka dostępne w ofercie sprzedażowej w tym miejscu.